Главная » Статьи

Всего материалов в каталоге: 24
Показано материалов: 11-20
Страницы: « 1 2 3 »

Многие жители нашего Южного Урала и республики Башкортостан не раз слышали виртуозную игру на баяне и гармошке молодого талантливого музыканта, артиста Сибайского концертно-театрального объединения Республики Башкортостан – Дмитрия Шарафиева. Истинные ценители башкирского национального искусства утверждают, что он, как никто другой, знает все возможности этого любимого в Башкортостане инструмента и способен тонко передавать всю красоту и глубину башкирской музыки.
Виртуоз Южного Урала Дмитрий Шарафиев рассказал о своем непростом пути к музыке
Когда артист уже давно сложился как творческая личность, когда он достиг определенных успехов в деле, ставшем его призванием, очень интересно проследить истоки зарождения самого первого момента приобщения к прекрасному миру искусства, которое впоследствии стало частью и смыслом всей его жизни.

Дмитрий Борисович Шарафиев родился 13 февраля 1979 году в башкирском селений Сикияз Дуванского района Республики Башкортостан. Отец работал зоотехником в совхозе, а мама была лаборанткой. В семье было трое мальчиков. Средним из них был Дмитрий. Затем семья переехала в д. Арикеево.

Атмосфера, в которой воспитывался маленький мальчик, не могла не способствовать тому, чтобы он рос гармоничной и развитой личностью. Музыка была неотъемлемой частью жизненного уклада его семьи, и с самого раннего детства он впитывал в себя красоту и самобытность башкирских мелодий. Бабушка со стороны мамы любила петь старинные башкирские песни.

Способность к музыке у мальчика проявилась рано, в школе в пионерской комнате был баян, и Дмитрий всегда учился играть на инструменте. Школьные учителя, заметив большой интерес и тягу к музыке, порекомендовали родителям отправить сына учиться в Уфу в республиканскую музыкальную гимназию им. Г. Альмухаметова. В деревне не было музыкальной школы. Родители, купили ему баян и отправили на учебу в Уфу.

Уфимская музыкальная гимназия им. Г. Альмухаметова оставила в его душе только приятные воспоминания и благодарность педагогам. Ему никогда не нужно было напоминать, как некоторым другим детям, что нужно выучить гаммы или пьесу. Дмитрий делал это с удовольствием.

В Уфимской гимназии он попал в класс знаменитого яркого музыканта – Юрия Лысенко, вырастившего целую плеяду талантливых исполнителей. С каким теплом и трепетом вспоминал Дмитрий о занятиях со своим педагогом! Учитель был для него не только чутким наставником, но и добрым другом, направляющим своего ученика в профессиональном плане и одновременно служащим для него образцом и примером жизненной мудрости. По словам Дмитрия, благодаря своему учителю вся его любовь к музыке троекратно усилилась. «Он вложил в меня очень много знаний, умений и навыков. Но самое главное – он научил меня любить музыку, ценить ее и понимать», - рассказывает Дмитрий Шарафиев.

Быстро пролетели годы учебы, прежде чем Дмитрий вновь обратил свой взор к искусству. Повзрослевший, более серьезный и вдумчивый, с изменившимся мировоззрением, он стал понимать, что музыка ему близка, что на ее языке он может донести до людей то, что не подвластно человеческой речи.

По окончании прославленной гимназии в Уфе. Юноша поступает в Сибайский педагогический институт на музыкальный факультет. Живя в Сибае Дмитрий активно принимает участие в различных студенческих концертах и городских праздниках и фестивалей. Проучившись 2 года, его забирают в ряды вооруженных сил.

Отслужив в оркестре Казанского военного танкового училища. Дмитрий возвращается в Сибай, ставший родным городом, где его приглашают на работу в Сибайскую государственную филармонию в качестве баяниста.

Уже на протяжении нескольких лет своими яркими успехами Дмитрий Шарафиев доказал всем, кто сомневался в правильности его выбора, что он поступил верно. Это доказала и вся его последующая творческая жизнь. Уже много лет своими яркими успехами Дмитрий Шарафиев доказал всем, кто сомневался в правильности его выбора, что он поступил верно. Это доказала и вся его последующая творческая жизнь.

Как известно, гармонь – один из самых любимых инструментов на территории всего Башкортостана. Я спросил у своего собеседника, чем же отличается исполнение на гармонике в Башкортостане? По мнению Дмитрия, национальная музыка – это прямое отражение мелодики языка народа. А башкирская музыка на Урале считается одной из самых распевных и мелодичных, и, если сделать гармонический анализ, то становится очевидным, что она выделяется из ряда других народностей большим соответствием европейским классическим канонам.

Дмитрий привел яркий пример, вспомнив годы студенчества в Сибайском пединституте, в котором учились представители многих народов казахи, украинцы, дагестанцы, кабардинцы…

Но, тем не менее, они часто обращались к нему с просьбой: «Поиграй, пожалуйста, что-нибудь башкирское».

Гастрольная карта Дмитрия Шарафиева очень многообразна. Ему довелось представлять башкирскую культуру в крупнейших городах России. И в самых далеких селениях он неизменно встречал теплый прием, и становилось очевидным, что «башкирский музыкальный язык» доступен и понятен в любой точке земного мира.

Репертуар Дмитрия многогранен – он включает в себя национальную музыку известных башкирских композиторов Рима Хасанова, Розы Сахаутдиновой, Загира Исмагилова и разных народов России, а также произведения его собственного сочинения.

По признанию гармониста, первые попытки написания музыки он стал делать очень давно. Тогда это была своеобразная «проба пера», попытка преобразовывать свои впечатления и эмоции в музыкальный материал. Но все это не фиксировалось на бумаге, и большинство этих первых сочинений вскоре было утеряно и забыто. И только уже значительно позже, когда музыкант понял, что может выносить свои произведения на более широкую аудиторию, он стал их записывать. Сегодня он пишет музыкальные аранжировки для исполнителей.

Из беседы с Дмитрием я узнал, что отношения с коллегами по творческому цеху у него, вопреки расхожему мнению, самые теплые. «Зря говорят, что в артистической среде процветают зависть и закулисные интриги. Хотя, возможно, такое и есть, но я с подобными людьми не дружу, да и они со мной тоже». У Дмитрия прекрасная семья, вместе со своей женой они воспитывают двоих сыновей Алмаса и Дениса. Глядя на Дмитрия, можно быть уверенным, что план Путина по демографическому росту он выполнит…

Дмитрий - очень умный веселый собеседник: говорить с ним можно бесконечно долго и на абсолютно разные темы. Но наша встреча подходила к концу, и в завершении беседы я по обыкновению поинтересовался творческими планами. Конечно же, и планы, и задумки, и новые проекты у творческого человека «на карандаше» есть всегда. Но Дмитрий предпочитает о них заранее не говорить. «Самое главное в нашем деле - не останавливаться, всегда находиться в состоянии творческого поиска, чтобы никогда не иссякал тот внутренний родник, который призван генерировать эмоции и чувства, - говорит музыкант. – Выйдя на сцену, я должен своим зрителям что-то сообщить, рассказать, поведать. Мне важно сделать так, чтобы они улыбнулись или, напротив, погрустили, задумались о чем-то своем, сокровенном. И только тогда, когда я выложусь на все сто процентов, когда я смогу донести своему зрителю то, что хотел «сказать» языком музыки, я начинаю ощущать обратную реакцию – зал мне начинает «отвечать», посылая огромную волну своей симпатии и энергии».

Не зря, наверное, говорят, что если артист хоть раз попадет в нахлынувший водоворот эмоций и чувств, который в ответ на его посыл дарят ему слушатели, то в дальнейшем без подобных ощущений его творчество будет лишено всякого смысла. И мой собеседник в этом не исключение. Дмитрий, до этого очень сдержанный и серьезный, как только речь зашла о контакте со зрителем, сильно изменился – его глаза наполнились внутренним сиянием и теплом, а лицо озарилось светлой улыбкой…

Наверное, в этот момент он мысленно окунулся в ту неповторимую атмосферу переполненного зрительного зала, в этот живой дышащий организм, способный чутко чувствовать и реагировать на самые тончайшие нюансы переданных им эмоций…

И тогда для меня стало абсолютно очевидно, что он, как любой музыкант высокого полета, всей душой живет своим искусством, без оглядки, без корысти делясь им со своим зрителем. В заключение Дмитрий произнес очень простую фразу, таящую в себе глубокий смысл и великую мудрость, которой призваны следовать все творческие личности: «Главное предназначение артиста – дарить людям радость».

 "Вечерний Челябинск", пресс-секретарь Постоянного представительства РБ в Челябинской области Михаил Хабиров.
Мои статьи | Просмотров: 293 | Добавил: Администратор | Дата: 03.02.2016 | Комментарии (0)


25 января 2016 года в Магнитогорском театре кукол и актёра "Буратино", при участии Управления культуры администрации города и Отдела башкирской культуры Магнитогорского Дома дружбы народов, Магнитогорского отделения ЧООО "Башкирский Курултай" состоялось театрализованное представление "Здравствуйте, односельчане!" Сибайского концертно-театрального объединения Республики Башкортостан.

Зрители провели приятные минуты культурного досуга - задушевные песни о Башкортостане, искрометные танцы, веселые и смешные сценки и многое другое. Каждое выступление было пронизано любовью к отчему дому, тоской по родному краю, воспоминаниями о юности.

Напомним, артисты башкирского города Сибай неоднократно выступают  в Магнитогорске, где их всегда ждут с особенной любовью башкирские зрители. В городе проживает большое количество башкир выходцев из приграничных районов Республики Башкортостан и для них, каждый приезд артистов Башкортостана большой праздник.

27-01-2016

Автор:  Михаил Хабиров    
Источник:  «Культурный мир Башкортостана»
Мои статьи | Просмотров: 209 | Добавил: Администратор | Дата: 03.02.2016 | Комментарии (0)

Урал аръяғы халҡының рухи ихтыяжын ҡәнәғәтләндереү маҡсаты менән асылған Сибай филармонияһы үҙенә генә хас йөҙө һәм тамашасылары, бай тарихы һәм йолалары булған, башҡорт халыҡ ижады өлгөләрен түкмәй-сәсмәй йыйыусы һәм һаҡлаусы төп сәнғәт ойошмаһы булараҡ билдәле. Бөгөн ул ҡалала һәм Урал аръяғында ғына түгел, тотош республиканың сәнғәт донъяһында алдынғы урын биләй. Ижади коллектив үҙ тамашасыларына өр-яңы һәм оригиналь концерттар, театрлаштырылған тамашалар, шоу-программалар тәҡдим итә. Танылыу яулаған артистар һәм алып барыусылар ҡатнашлығындағы концерт программаларында халыҡ ижадына, классик әҫәрҙәргә һәм популярлашҡан башҡа төр сәнғәт өлгөләренә ҙур урын бирелә. Республикалағы берҙән-бер "Сулпан" балалар театры менән ҡушылып, Сибай концерт-театр берекмәһе тигән берҙәм исем аҫтында йәшәүсе мәҙәниәт усағының яңы етәксеһе Айбулат Миңлеғәле улы Ҡотошов менән әңгәмәбеҙ филармонияның бөгөнгө хәле, киләсәккә билдәләнгән уй-ниәттәре хаҡында.

Айбулат Миңлеғәле улы, гәзит уҡыусылар һөйләшеүебеҙҙең асылына тәрәнерәк төшөнһөн өсөн уларҙы филармонияның барлыҡҡа килеү тарихы менән тағы бер тапҡыр таныштырып китеү урынлы булыр, моғайын…

- Эйе, һүҙҙе баштан башлаған яҡшы… Сибай ҡала Советы президиумының 1993 йылдың 8 июлендәге ҡарарына ярашлы, шул йылдың 1 сентябренән филармония коллективын туплау эше башлана. Яңы ойошҡан коллективтың беренсе директоры Фәтих Хөснөтдинов, художество етәксеһе Әлмира Ҡыуатова була. Артабан эшкә Гөлназ Аҡназарова (бейеү ансамбле етәксеһе), баянсы Санъяр Мәүлетҡолов, йәш бейеүселәр Сулпан Асҡарова, Айтуған Дәүләткирәев, Өфө сәнғәт училищеһының талантлы студенттары Лилиә Ишемйәрова, Нәсимә һәм Азамат Тимеровтар саҡырыла. 1994 йылдың ғинуар айында тамашасылар хөкөмөнә сығарылған "Йырҙарың күп һинең, моңдарың күп, әйҙә, йырла башҡорт балаһы!" исемле концерт программаһы йәш коллективтың тарихына тәүге йылъяҙманы яҙа. Концерт тамашасыларға бик оҡшай, улар һәр сығышты дәррәү алҡыштар менән оҙата. Ошо уҡ йылдың март айында директорлыҡ вазифаһын Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Ринат Ишмуллин ҡабул итеп ала. Ә ҡулдарына квалификациялы белгес дипломы алған кисәге студенттар беренсе гастролдәргә сыға. 1995 йылдың 1 ғинуарынан ҡала филармонияһы Башҡорт дәүләт филармонияһының филиалына әйләнә. 1998 йылда иһә Министрҙар Кабинеты ҡарары менән уға Дәүләт филармонияһы статусы бирелә. Фольклор фестивалдәрендә ҡатнашып, Сибай дәүләт филармонияһы коллективы 1996 йылда - Францияла, 2001 йылда - Грецияла, 2005 һәм 2006 йылдарҙа Төркиәлә Рәсәй исеменән сығыш яһаны. Үзбәкстан, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Татарстан республикалары, Силәбе, Пермь, Ҡурған, Һарытау, Төмән, Ырымбур өлкәләре, Мәскәү, Санкт-Петербург, Екатеринбург ҡалалары тамашасылары филармония артистарын һәр ваҡыт йылы ҡаршы ала.

Мәғлүм булыуынса, һеҙ коллектив менән күптән түгел генә етәкселек итә башланығыҙ. Тәүге тәьҫораттарығыҙ менән уртаҡлашып китә алмаҫһығыҙмы?

- 2004 йылдан 2015 йылға ҡәҙәр филармонияға Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы Вәкил Йосопов етәкселек итте. Уның бай тормош тәжрибәһе һәм сәнғәт өлкәһендәге тәрән белеме йәш һәм талантлы коллективҡа артабан үҫергә һәм оҫталыҡ тупларға ярҙам итмәйенсә ҡалмағандыр. Мин Вәкил Барый улына шундай көслө коллектив туплағаны өсөн рәхмәтлемен! Бөгөн коллектив бөтә быуын тамашасыларының күңеленә хуш килерлек концерт программалары тәҡдим итә ала. Бының өсөн кәрәк булған бөтә мөмкинлектәр ҙә - ижади кадрҙар ҙа, матди-техник база ла бар. Филармонияның сәхнәгә ҡуйыу төркөмөндә үҙ эштәрен яҡшы белгән, талантлы кешеләр эшләй. Шуларҙың береһе - художество етәксеһе Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы Нәсимә Ғиззәтуллина. Мин уны электән алыштырғыһыҙ нәфис һүҙ оҫтаһы, нәзәҡәтле алып барыусы, оҫта ойоштороусы итеп беләм.
Әлеге ваҡытта директор урынбаҫары вазифаһын биләгән атаҡлы бейеүсе - Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Фәнил Әсәҙуллин тураһында ла тик йылы һүҙҙәр генә әйтеп китергә мөмкин. Үҙ эшен биш бармағы кеүек белгән уҙаман байтаҡ йылдар "Сибай" халыҡ бейеүҙәре ансамбленә уңышлы етәкселек итте һәм әле лә уның төп көстәренең береһен тәшкил итә. Үҙенә һәм башҡаларға талапсан етәксене филармонияла һәр кем ихтирам һәм хөрмәт итә, уға күптәр кәңәш һорап килә. Мәғлүм булыуынса, ҡайһы ғына ижади коллективты алма, уның көсөн һәм данын талантлы артистар билдәләй. Бәхетебеҙгә күрә, филармонияның һәр артисы - йөҙөбөҙҙө билдәләр сағыу шәхес. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артистары Баязит Байназаров, Альберт Салауатов, Рөстәм Хәсәнов, республика һәм халыҡ-ара конкурстар лауреаттары Ғаяз Ғәйетбаев, Сөмбөл Моратова, "Тархан" фольклор-эстрада төркөмө етәксеһе Ринат Ғайсин, йәш артистар Файыл Йортбәков, Зәлиә Нурлы, Айнур Әминев, Эльза һәм Азат Юлдыбаевтар коллективтың төп көсөн тәшкил итә һәм һәр береһе баҙыҡ сығыштары менән һөйөндөрә. Бөгөн филармонияның танылыу яулаған "Тархан" фольклор-эстрада төркөмөндә шөғөлләнеүсе йәш ҡурайсы Айнур Әминев Ишҡәле, Ишмулла һәм Сәйфулла Дилмөхәмәтовтар, Кәрим Дияров, Йомабай Иҫәнбаев ише сәхнә оҫталары нигеҙ һалған сәнғәт һәм оҫталыҡ мәктәбен үткән һәләтле ҡурайсы. 
Сибай филармонияһы артистарының көндәлек мәшәҡәтле эше һәм таланты иғтибарһыҙ ҡалмай, әлбиттә. Уҙған йылдар эсендә һигеҙ артисыбыҙ "Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы" тигән юғары исемгә лайыҡ булды, ә Айтуған Дәүләткирәев хаҡлы рәүештә "Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы" исемен йөрөтә.

 
Мои статьи | Просмотров: 307 | Добавил: Администратор | Дата: 03.02.2016 | Комментарии (0)



  Ғүмер уртаһын аша атлап, байтаҡ йылдар инде тау түбәненә табан елдерһәм дә күңелем һаман да йәш, һаман да айырым бер дәрт менән ярһый. Шуғалыр ҙа, бәлки, йөрәк ҡылдарын тирбәлтер берәй моң ишетһәм, йәки үксәләренән осҡон сәсрәтер бейеүселәрҙе күрһәм, йөрәгем ҡанатлы ҡош ише талпына, әйтеп йәки яҙып ҡына аңлатып булмаҫтай ниндәйҙер бер сихри хистәргә сорналам. Был йәһәттән, шөкөр, яҙмышыма рәхмәтлемен – башҡорт рухы, милли ғорурлыҡ тойғолары ярылып ятҡан мәҙәниәт усағында ҡайнап йәшәйем,  йөрәктең иң төпкөлөнә йәшеренгән нескә тойғоларҙы уятырлыҡ моң-аһәңгә эйә булған йырсылар, дәртһеҙҙәрҙә лә дәрт уятырлыҡ итеп, ойота баҫып бейегән оҫта бейеүселәр уратып алған мине. Уларҙағы йәштәрсә дәрт һәм дарман, сәм һәм ғәм шауҡымында үҙемдең ысын йәшемде лә онотоп китәм хатта…
Сибай концерт-театр берекмәһендә эшләй башлаған көнөмдән үк, ниһайәт, үҙемдең тәғәйенләнешемде табыуымды тойҙом. Берекмәнең элекке етәксеһе Башҡортостандың халыҡ артисы Вәкил Барый улы Йосопов, художество етәксеһе Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Нәсимә Ғиззәтуллина, “Сибай” халыҡ бейеүҙәре ансамбле етәкселәре Башҡортостандың атҡаҙанған артистары Фәнил Әсәҙуллин, Азат Нәбиуллиндар һәм башҡа артистар, ярҙамсы бүлектәр хеҙмәткәрҙәре йөҙөндә эшемә лайыҡлы баһа алып, уларҙың мине дөрөҫ аңлауҙары һәм ихлас ярҙамдары  менән илһамланып эш башланым. Ә үҙемдән күпкә йәш артистарҙың ябайлыҡтары, эскерһеҙлектәре, итәғәтле һәм кеселекле булыуҙары күңелемде үҫтереп ебәргәндәй булды. Уларҙың һәр береһе хаҡында айырым-айырым һөйләргә, ыңғай сифаттарын тәфсирләп бәйән итергә булыр ине. Тик, һәр нәмәнең үҙ сираты тигәндән сығып, бөгөнгә бары тиҫтәләр араһынан береһе тураһында ғына һөйләмәксемен. Әлбиттә, ҡалғандарына ла мотлаҡ сират етер…
…Асыҡ йөҙлө, башҡалар менән ихлас аралашыусы йырсы ҡыҙ беренсе көндөрҙән үк иғтибарымды йәлеп иткәйне. Зәлиә Нурлы, тип таныштырҙылар уның менән. Һуңыраҡ мин уның ысын фамилияһы Хөббөтдинова булыуын белдем. Бер аҙҙан Зәлиәнең шундай моңло, сағыу тауышҡа эйә икәнлеген ишетеп, уның йырҙарына ысын мәғәнәһендә ғашиҡ булдым, тиһәм дә арттырыу булмаҫ. Ниндәй генә концерт булмаһын, Зәлиәбеҙ тамашасыларҙы үҙенсәлекле моңо менән арбай. Башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарыусыларҙың “Ирәндек моңдары-2012” бәйгеһендә юҡҡа ғына төп призды яуламаған икән ул! Башҡа төбәк һәм республика бәйгеләрендә гел генә призлы урындар яулауы ла тиктән түгел. Ғөмүмән, Хоҙай биргән талант үҙендә!
…Зәлиә таланттары менән генә түгел, күркәм тәбиғәте, эшһөйәр, йырлы-моңло халҡы менән дә дан алған Әбйәлил районының Ишҡол ауылында тыуып үҫкән. Ашнаҡсы булып эшләгән әсәһенә эйәреп, бәләкәй генә сағынан механизаторҙарҙың төшкө ашҡа туҡталған стандарына барып йөрөгән ҡыҙ тыуған яғының барса гүзәллеген, тәбиғәтенең илаһилығын күреп ҡыуана. Атауҙы, Бөрсөнсө, Үләнде күлдәре янында үткәргән йәйге сыуаҡ көндәре әле булһа төштәренә инә, ваҡыт-ваҡыт үҙҙәренә әйҙәп, саҡырып торғандай була…
Ишҡол урта мәктәбенең урта синыфтарында уҡып йөрөгәнендә кескәй ҡыҙ йөрәге тәүбашлап йырға тартыла башлай. Беренсе мәртәбә синыфташтары алдында ҡыҙарына-бүртенә, тубыҡтары ҡалтырай-ҡалтырай йырлаған Зәлиә үҙен ниндәйҙер оло һнау тотҡан кеүек хис итә, кеше алдында йырлауҙың ниндәй ҡыйын һәм яуаплы ғәмәл булыуын аңлай төшә. Артабан ул туған мәктәбенең юбилейына бағышланған концертта ауылдаштары алдына “Саҡ һәм Суҡ” бәйете менән сыға. Үҫмер ҡыҙҙың сағыу тауышын, үҙенсәлекле моңон тойған уҡытыусылары бынан һуң уны берәй сара һайын сәхнәгә сығарырға тырыша. Етмәһә, синыфташтары ла:”Инәлтмә инде, Зәлиә, һинән дә оҫтараҡ итеп кем йырлаһын тағы!” – тип кенә торалар. Мәктәптә йыр түңәрәген етәкләгән уҡытыусы апайҙары Зөлхизә Ярулла ҡыҙы Хәйруллина Зәлиәгә  теге йәки был йырҙы нисегерәк йырлау, сәхнәлә үҙен нисек тоторға кәрәклеге хаҡында тәүге һабаҡтарын бирә. 
Туған Ишҡол мәктәбендә сәнғәт донъяһына тәүге аҙымдарын яһаған Зәлиә туғыҙынсы синыфтан һуң Учалы сәнғәт училищеһына юллана. Бында ул Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Ғафуан Фәйзуллиндың ҡул аҫтында дүрт йыл дауамында һайлаған һөнәренең серҙәренә төшөнә. Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Өфө педагогия университетында биш йыл белемен камиллаштырғандан һуң ғына йәш белгес тыуған яҡтарына ҡайтып төшә. Үҙ районының мәҙәниәт йортонда бер нисә ай сирҡаныс алған йәш йырсы ҡыҙ Сибай филармонияһының тупһаһын аша атлап инә.
Үҙен, Зәлиә Хөббитдинова, тип таныштырған йәш һәм һылыу ҡыҙҙы филармония етәксеһе – Башҡортостандың халыҡ артисы Вәкил Йосопов бик ихлас ҡабул итә.
–    Шатбыҙ, бик шатбыҙ! Беҙгә талантлы йәштәр кәрәк, Зәлиә туғаным! – ти ул. – Тик, үҙеңә псевдоним сәпәргә тура килер ахыры, есемеңә күрә исемең булып, әллә ҡайҙан иғтибарҙы йәлеп итерлек булһын… Йә, нисек уйлайһың? Зәлиә Нурлы матурыраҡ яңғырай түгелме?
Буласаҡ етәксеһенең уйынлы-ысынлы әйткән һүҙҙәре йәш йырсыны тағы ла дәртләндереп, ҡанатландырып ебәрә. Бөгөн күптәр уның ысын фамилияһын да белмәй тиерлек. Ысынлап та, Зәлиә Нурлы, сәнғәтебеҙ күгендә үҙ йондоҙон ҡабыҙып, яҡты бер нур булып балҡый, тамашасыларын яңынан-яңы йырҙары менән ҡыуандыра. Йырсының сағыу ҙа, моңло ла тауышы үҙенә генә хас аһәң һәм илһам менән яңғырай, тыңлаусылар күңелен арбай.
Башҡалар менән аралашыуҙағы ябайлығы, тыйнаҡ шаянлығы, кешенең хәленә инә белеүе лә Зәлиәне ижадташтары араһында үҙенә бер башҡа итә. Өҫтәүенә, ул үҙ өҫтөндә даими эшләй, һәр ваҡыт эҙләнә, белгәндәрен камиллаштыра, бергә эшләгән иптәштәренән дә шуны талап итә. Теге йәки был сараға әҙерләнгән ваҡытында Зәлиә Әсғәт ҡыҙының ниндәй көс түккәнен, бар донъяһын онотоп, репетициялар яһауын күреп, ирекһеҙҙән уға һоҡланып ҡуям. Ә берәй кирелек килеп сыҡһа йәки тауышы менән проблема тыуһа уның нисек көйөнгәнен күрһәгеҙ икән! Уҡытыусы менән йырсыны барыһынан элек тауышы туйындыра, тип юҡҡа әйтмәйҙәр бит инде…
Буйҙаҡтарға сер итеп кенә әйтәйем: Зәлиәбеҙ әлегә тормош юлынан яңғыҙы ғына атлай… Әммә уның киләсәккә хыялдары яҡты, уй-ниәттәре өмөтлө. Үҙ бәхетен, ғүмерлек йәрен мотлаҡ осратасаҡ әле ул! Ул ғына ла түгел, бала сағында, үҫмер йылдарында тыуған ауылы янындағы Ҡарантау, Монтай, Сыбартүбә тауҙары бейеклегенән тирә-йүнде күҙәткән, зәңгәр хыялдар диңгеҙендә тирбәлгән һылыу бөгөн аныҡ маҡсаттар менән ижад, сәнғәт бейеклектәренә үрмәләй. 
Йыр-моңоң ғүмерлек, юлың һәр саҡ уң булһын, Зәлиә!
Мотал Рәмов,
РФ һәм БР журналистар берлеге ағзаһы.
Һүрәттә: Сибай концерт-театр берекмәһенең талантлы йырсыһы Зәлиә Нурлы.
Мои статьи | Просмотров: 340 | Добавил: Администратор | Дата: 03.02.2016 | Комментарии (0)

«День рождение Снегурочки» именно так называется театрализованное представление, которое в преддверии нового года, ежедневно дарят детям артисты детского театра «Сулпан».
Мои статьи | Просмотров: 201 | Добавил: Администратор | Дата: 03.02.2016 | Комментарии (0)

Сибайское концертно-театральное объединение «Сулпан» показало представление «Принцесса без горошины». Мы воспитанники 5 класса помечтали быть принцами и принцессами. 10 .12.15 классный воспитатель М.Р.Нусратуллина
Мои статьи | Просмотров: 215 | Добавил: Администратор | Дата: 03.02.2016 | Комментарии (0)

 Уҙған йыл аҙағында Сибай ҡалаһының тыуған яҡты өйрәнеү модель китапханаһында исеме Урал аръяғы төбәгендә генә түгел, ә республикаға билдәле булған ижадсы, танылған шағир һәм журналист, бик күп һанлы йырҙар авторы, Сибай концерт-театр берекмәһенең әҙәби бүлеге мөдире Мотал Рәмовтың «Рәхмәт һиңә, тыуған ерем!» китабының исем туйы булып үтте. Унда Мотал Зәкирйән улының дуҫтары, коллегалары, туғандары һәм уның ижадын һөйөүселәр ҡатнашты.
Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Альберт Салауатов башҡарыуындағы «Раббым» йыры менән асылған кисә башынан аҙағынаса моңло йырҙар менән үрелеп барҙы. Мотал Рәмов һүҙҙәренә йәш композитор Илшат Абдрахманов яҙған был йыр күптән инде киң ҡатлам тамашасыларҙың һөйөүен яулап өлгөрҙө.
Мотал Рәмов 1964 йылдың 2 ғинуарында Йылайыр районының Сәләх ауылында ябай эшселәр ғаиләһендә донъяға килә. Ул 4-се класта уҡыған саҡта уҡ район гәзитенә, республикала баҫылған «Башҡортостан пионеры» гәзитенә һәм «Пионер» журналына яҙыша башлай. Бәләкәйҙән йор һүҙле, тос фекерле булған гәзитебеҙ дуҫы әлеге көнгәсә ҡулынан ҡәләмен төшөргәне юҡ. Ул Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың журналистар берлеге ағзаһы булып тора. Мотал Рәмов «Илһам шишмәләре-2005» төбәк-ара шиғриәт фестиваленең һәм Сибай ҡалаһында үткән «Башҡорт теле уҡытыусыһы—1999» конкурсының еңеүсеһе лә, һөнәрселек училищелары һәм лицей тәрбиәселәре араһында уҙғарылған тәүге «Йыл тәрбиәсеһе—2000» республика конкурсында Гран-при яулаусы ла. Сәсән телле яҡташыбыҙҙың тәүге шиғырҙар шәлкеме, Бәләбәй ҡалаһында үткән «Илһам шишмәләре» төбәк-ара шиғриәт фестиваленән һуң, 2006 йылда баҫылып сыҡҡан «Йәйғор» китабында донъя күргәйне. 2013 йылда Республика инвалидтар йәмғиәте тарафынан сығарылған «Артылыш» китабында ла уның шиғырҙарына тос өлөш бирелгән.
2015 йыл Мотал Рәмов өсөн бигерәк тә емешле булды. Ул үҙенең 100-гә яҡын шиғырҙары, йырҙары, мөнәжәттәре һәм таҡмаҡтарынан торған «Рәхмәт һиңә, тыуған ерем!» тип аталған китабын баҫтырып сығарҙы. Тәүге китабына тупланған шиғри шәлкемдәре менән ул үҙенә ғүмер биргән, ихлас фатихаһы менән оло донъяға оҙатҡан йәнтөйәгенә, тыуған еренә мәдхиә йырлай. Был йыйынтыҡта автор лирик һүрәтләү аша үҙенең тормошҡа ҡарашын, тыуған еренә, иленә, халҡына һөйөүен сағылдыра. Уның һутлы, бай телле ижады ата-әсәһенә, туғандарына, дуҫ-иштәренә ихтирам һәм һөйөү менән һуғарылған. Дини темаға ҡоролған һәм мосолман ҡәрҙәштәребеҙҙе иманлы, инсафлы булырға саҡырған шиғырҙары ла байтаҡ уның.
Һуңғы йылдарҙа төбәгебеҙҙең һәм республикабыҙҙың билдәле һәм һәүәҫкәр композиторҙары Рәмил Туйсин, Дамир Солтанов, Вилүр Мәүлетов, Илшат Абдрахманов, Илдар Рәхимғолов, Рифат Йәмлихин, Азат Исҡужин, күптән түгел генә беҙҙең аранан киткән Юлай Моратов һәм тағы ла бихисап музыканттар Мотал Рәмовтың шиғырҙарын көйгә һалған. Талантлы яҡташыбыҙҙың моңло йырҙары әленән-әле республика сәхнәләрендә яңғырай, телевидение һәм радио аша ишетелеп тора.
Мотал Рәмовты китабының исем туйы менән Сибай концерт-театр берекмәһе директоры, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Айбулат Ҡотошев ҡотланы һәм уға артабан да ижади үрҙәр юлдаш булыуын теләне. Башҡортостандың атҡаҙанған  артисы Баязит Байназаров, республика һәм төбәк-ара йыр бәйгеләре дипломанты Fаяз Fәйетбаев Мотал Рәмов һүҙҙәренә ижад ителгән йырҙарҙы башҡарҙы. Артабан һүҙҙе Сибай педагогия колледжы студенттары алды. Йәштәр авторҙың шиғырҙарын һөйләне, йырҙарын йырланы.
Артабан шағирҙы Төбәк яҙыусылар ойошмаһы етәксеһе Әминә Яхина, шағирә Рүзидә Үтәшева һәм әле генә ижад юлына баҫҡан шағир, йырсы һәм көйҙәр яҙыусы Насип Һаҡмаров ҡотланы. Улар үҙҙәренең ижадташ дуҫына ныҡлы һаулыҡ, ғаилә именлеге һәм илһам шишмәләренең һәр ваҡыт тулыланып тороуын теләне.
Матбуғат ветераны Әхмәт Юлановтың бай хәтирәләрҙән торған сығышы берәүҙе лә битараф ҡалдырманы.
— Мотал әрмелә хеҙмәт иткән саҡта редакцияға хат ебәргән ине. Мәҡәләнең матур телдә яҙылыуы шунда уҡ иғтибарҙы йәлеп итте. Мин хатты мөхәрриргә күрһәтеп, был егетте үҙебеҙгә эшкә саҡырырға тәҡдим иттем. Шунан был турала Мотал ҡустыға яуап хаты яҙып ебәрҙем. Шулай итеп, Мотал Рәмов әрменән тура беҙҙең редакцияға эшкә килде, тиһәм дә хата булмаҫ. Үткер ҡәләмле, маҡсатлы һәм һәләтле егеттең бар булмышы ижад итеү булды. Әле лә ошо юлдан тайпылмай. Киләсәктә лә ҡәләмең үткер булһын, гел алға ҡарап атла,—тине матбуғат аҡһаҡалы.
Китап авторын хәйбуллалар ҙа тәбрикләне. Йырсы, гармунсы, көйҙәр ижад итеүсе Гөлфиә Хәләфетдинова кисәгә үҙенең яҡташы, Сибай сәнғәт колледжы студенты, йәш композитор Азат Исҡужин менән бергәләп килгәйне. Йәштәр үҙҙәренең сағыу сығыштары менән кисәне тағы ла йәнләндереп, байытып ебәрҙе. Тамашасылар Мотал Рәмовтың һүҙҙәренә яҙылған «Һөйөүҙер ул» һәм «Парлылар» йырҙарын бик йылы ҡабул итте.
Матур әҙәби-музыкаль кисәнең төп сәбәпсеһе булған Мотал Рәмовты ҡотларға тип яҡындары ла ашҡынып килеп еткәйне. Башҡорт халҡының «Ирҙе ир иткән дә, хур иткән дә ҡатын» тигән тапҡыр әйтеме бар. Мотал Зәкирйән улының тормош юлдашы—уны бер һүҙҙән аңлап, ҡурсалап, хәстәрләп тороусы Эльвира Әбделғәней ҡыҙы. Ул ирҙе ир итә белгән ҡатындар рәтенән. Тыныс, сабыр холоҡло, изге күңелле һәм эшһөйәр ханым һәр ваҡыт Мотал Зәкирйән улының тәбиғи һәләтен асыу, уның күп яҡлы ижадын үҫтереү һәм байытыу яҡлы. Бәхетле ғаиләнең ҡыуанысы, йыуанысы булып улдары Райман һәм Батырхан үҫеп килә. Кисәлә Раймандың атаһына ихлас күңелдән әйткән уй-теләктәре бик үҙенсәлекле килеп сыҡты. Мотал Зәкирйән улын, шулай уҡ бер туған ағаһы Йәүҙәт Рәмов, Өфөнән килгән дуҫы Fәрифйән Татлыбаев, яҡташтары Лилиә һәм Fилман Fәниевтар һәм башҡа туғандары ҡотланы. Йылайыр районының Йомағужа ауылынан Рима Хәсәнованың яҙып ебәргән рәхмәт хаты Мотал Рәмовтың йөрәк түренән урын алды. Яңы китап авторы яҡындарының, коллегаларының ҡотлау, тәбрикләү һүҙҙәренә яуап итеп үҙенең өр-яңы шиғырҙарын уҡып ишеттерҙе.
Кисәне алып барыусы китапханасылар Рәйсә Ҡунаева һәм Рәүилә Юлмөхәмәтова сараны йәмлерәк, ҡыҙыҡлыраҡ итеү өсөн бар көсөн һалған ине. Шуға ла ул ялҡытҡыс булманы, киреһенсә дәрт-дарман өҫтәне. Гәзитебеҙ дуҫы, авторыбыҙ Мотал Рәмов та унан илһамланып ҡайтҡандыр, тип ышанабыҙ һәм унан киләсәктә тағы ла матур йөкмәткеле мәҡәләләр, шиғри күстә нәстәр көтөп ҡалабыҙ.
 
Альбина Таһирова.
Мои статьи | Просмотров: 284 | Добавил: Администратор | Дата: 03.02.2016 | Комментарии (0)

«Сибай ҡала филармонияһының бинаһы ғына янды, әммә беҙ имен һәм киләсәктә үҙебеҙҙең нимәгә һәләтле булыуыбыҙҙы күрһәтербеҙ әле. Сәнғәт янмай, коллегалар!»—тип яҙғайны «Бәйләнештә» селтәренең диуарында Башҡортостандың халыҡ артисы Айтуған Дәүләткирәйев. Көтмәгәндә ҡапҡан ут, ысынлап та, сәнғәт ҡомартҡыһы булған Сибай концерт-театраль берекмәһе (филармония) бинаһын сафтан сығарҙы. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, ижади коллектив үҙенең 22-се миҙгелен Сибай башҡорт дәүләт драма театрында уңышлы асып ебәрҙе. Бөгөн артистар эшмәкәрлектәрен элекке БДАУ-ның Урал аръяғы филиалы бинаһында дауам итә. Коллективтың етәксеһе лә алмашынды. 2015 йылдың 28 октябренән Сибай филармонияһын Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Айбулат Миннеғәле улы Ҡотошев етәкләй. Был исем сибайҙарға яҡшы таныш. Шуға күрә яңы директор менән ҡорған әңгәмәне үҙе менән таныштырыуҙан түгел, ә ҡайһы тарафтарҙа йөрөп, ниндәй һөҙөмтәләргә ирешеп ҡайтыуынан башланыҡ.
—Айбулат Миннеғәле улы, бынан 3 йыл йыл Сибай башҡорт дәүләт театры тамашасыһы һеҙҙе ҡапыл юғалтты. Кешене эсәр һыу, ризыҡ йөрөтә тиҙәр бит, ҡайһы яҡтарҙа эшләп килдегеҙ?
—Эйе, уҙған быуат аҙаҡтарында Өфө сәнғәт академияһы Сибай театры өсөн әҙерләгән махсус төркөмдә белем алыуым таусылар төйәгенә илтте. А.Мөбәрәков исемендәге Сибай дәүләт башҡорт драма театрында 15 йылдан ашыу актер булып эшләнем. Заманында Ишембайҙан йүнәлтмә буйынса Белорет районына балалар уҡытырға барған атайым әсәйемдең тыуған ауылы Мөхәмәт ауылында төпләнергә ҡарар иткән. Шуға ла минең сығышым Белорет яҡтарына барып тоташа. Бер шулай атайымдың тыуған яҡтарына гастролгә сыҡҡанда Ишембай ҡалаһының мәҙәниәт һарайына директор булып килергә саҡырҙылар. Был юҫыҡта көсөмдө һынап ҡарарға булдым. Бер йылдан иһә Ишембай ҡалаһы һәм районының мәҙәниәт бүлегенә начальник итеп үрләттеләр. Әйтергә кәрәк, ошо ҡыҫҡа ғына ваҡыт арауығында төбәк мәҙәниәтен үҫтереүгә ҙур көс һалдым. Ишембай Башҡортостандың иң яҡшы мәҙәни башҡалаһы конкурсында өсөнсө урын яуланы. Мин барғанда ҡала-райондың 16 ансамбле халыҡ, өлгөлө исемдәрен йөрөтә ине, өс йыл эсендә уларҙың һаны 25-кә етте.
—Күреүебеҙсә, уңышлы ғына эшләп йөрөгәнһегеҙ, янған филармонияға етәксе булып килергә нисек йөрьәт иттегеҙ?
—Бындай тәҡдим булғас та: «Мин эшләмәһәм, кем эшләр?» —тигән принципҡа таяндым. Сибай ят ҡала түгел, бында мин актер булараҡ танылдым, филармония коллективы ла миңә яҡшы таныш. Әйтергә кәрәк, коллектив мине йылы ҡабул итте. Йөҙөп йөрөп ижад итергә дәрт тә, көс тә бар. Етмәһә, Республикабыҙ Башлығы Рөстәм Хәмитов Сибай филармонияһын яҡын арала терегеҙеү маҡсатын ҡуйҙы. Күмәк көс менән мәҙәниәт ҡомартҡыһын яңыртасағыбыҙға ышанам.
—Ҡасан үҙ сәхнәгеҙгә ҡайтырға иҫәп тотаһығыҙ?
—Үрҙә әйтеүемсә, Рөстәм Зәки улы филармонияны яңыртып төҙөүгә 2 йыл ваҡыт бирһә, мәҙәниәт министры 3 йыл эсендә беҙҙе үҙ ҡыйығыбыҙ аҫтында күрергә теләй. Төҙөлөштө оҙаҡҡа һуҙырға ярамай, сөнки 2020 йылда Башҡортостандың башҡалаһы Өфөлә Бөтә донъя фольклориадаһы уҙасаҡ. Ошо абруйлы сарала Сибай концерт-театраль берекмәһе коллективы ныҡлы аяғында быҫып торған, үҙенең бинаһы булған, атаҡлы артистар булараҡ сығыш яһарға тейеш.
—Урында мәҙәни тормошто бина ғына билдәләмәй бит әле. Артистар тураһында нимәләр әйтерһегеҙ?
—Әлбиттә, төп терәгебеҙ—артистар. Сибай концерт-театраль берекмәһе коллективы ҡаланың барлыҡ мәҙәни, сәнғәт  саралары эсендә ҡайнай. Шулай ҙа ижади коллективты көсәйтеү зарур. «Сибай» бейеү ансамбле бейеүселәренең 70-80 проценты пенсия йәшенә яҡынлаша. Бейеүсенең сәхнәләге ғүмере ҡыҫҡа шул, яңы балет артистары кәрәк. Был миҙгелдә яңы йырсы Алмаз Хөсәйенов сәхнәгә сыҡты. Быға тиклем ул һәүәҫкәр генә булараҡ билдәле булһа, хәҙер профессиональ кимәлдә сығыш яһай. Филармония вокалистары—Башҡортостандың атҡаҙанған артистары Альберт Салауатов, Баязит Байназаров, Рөстәм Хәсәнов, популяр йырсылар Fаяз Fәйетбаев, Сөмбөл Моратова, Зәлия Нурлы яратҡан тамашасыларын ижадтары менән ҡыуандырыуҙарын дауам итә. «Сибай» бейеү ансамбле, «Сулпан» балалар театры артистары ла күптән ҡала халҡының һөйөүен яулап өлгөргән.
—Тағы күсенеүгә ишле ғаиләгеҙ нисек ҡараны?
—Сибайға тигәс балалар шунда уҡ риза булды, етмәһә ҡалалағы фатирыбыҙҙы һатмағайныҡ. Бынан 3 бала менән күсенгәйнек. Аллаға шөкөр, Ишембайҙан тағы артып ҡайттыҡ. Шул ике йәш ярымлыҡ Айгүзәлгә генә Сибай ятыраҡ. Өлкән ҡыҙыбыҙ Айзилә БДУ-ның физика-техник факультетында уҡый. Улыбыҙ Динислам 7 класта белем ала. Аҡйондоҙ менән Айгүзәл «Әкиәт» балалар баҡсаһына йөрөй башланы.
—Яңы йылды ниндәй уңыштар, өмөттәр менән ҡаршы алаһығыҙ?
—Ҡала, республика тамашасыларына беҙ Сибай филармонияһы, «Сулпан» балалар театры эшләүен иҫбат итергә тейешбеҙ. Сер түгел, Сибай концерт-театраль берекмәһе башҡорт төбәгендә милли мәҙәниәтте башҡаларға таратыусы иң көслө учреждениеларҙың береһе. Урал аръяғының, Сибайҙың сәнғәте башҡа тарафтарҙыҡынан айырылып тороуын да һыҙыҡ өҫтөнә алыр инем. Шуға ла мин бында эшләргә ҡуш ҡуллап ризалаштым. Концерттар, спекталдәр ҡуйыу буйынса дәүләт йөкләмәһен үтәү өсөн тырышабыҙ.
Ошо көндәрҙә филармония артистары Ырымбур яҡтарынан, «Сулпан» балалар театры труппалары Мәсетле, Салауат райондарынан гастролдән ҡайтты. Декабрь айында ҡалалаштарға «Ҡунаҡ ҡыҙы Ынйы йәки операция Б» музыкаль комедияһын ҡуйыуҙы дауам итәбеҙ.
Киләсәктә иһә йырсыларға костюмдар тектереү, бейеүселәргә итектәр яңыртыу мотлаҡ. Музыкаль йәһәттән алға китеш өсөн аппаратура һатып алырға кәрәк. Ҡалала ғына түгел, эргә-тирәләге райондарға сығып балалар, йәштәр, өлкәндәр өсөн Яңы йыл иртәлектәре, кисәләр уҙғарырға иҫәп тотабыҙ.
Яңы йылдан тик яҡшы үҙгәрештәр, именлек һәм тыныслыҡ көтәбеҙ.
—Әңгәмәгеҙ өсөн ҙур рәхмәт! Эшегеҙҙә уңыштар, ижади ҡомар һәм яңы үрҙәр  теләйбеҙ!
 
Гөлдәр Ҡадаева әңгәмәләште.
Мои статьи | Просмотров: 197 | Добавил: Администратор | Дата: 03.02.2016 | Комментарии (0)

Программа "Тәмле" с участием Сумбуль и Гайсар Муратовых
Мои статьи | Просмотров: 185 | Добавил: Администратор | Дата: 02.02.2016 | Комментарии (0)

Рустэм Хамитов: «Мы восстановим филармонию»
Римма ЮНУСОВА/ "Сибайский рабочий"

Многих сибайцев волнует судьба пострадавшей 
в пожаре филармонии. 
Уверенность в ее благополучном будущем появилась после того, как на встрече с представителями республиканских СМИ Главы Башкортостана Рустэм Хамитов сказал: «Мы восстановим филармонию. Это будет хорошее и современное здание. Кстати, это памятник культуры. Мы не можем его разрушать. Модернизируем, увеличим зал, площади, которые будут у филармонии. За пару лет мы с этой историей справимся. И в конечном итоге Сибай получит хороший концертный зал, хорошую площадку».
Новый директор Сибайского концерт­но-театрального объединения Айбулат Миннигалеевич Кутушев поделился некоторыми планами: 
- Филармония действительно под контролем Рустэма Закиевича и Министерства культуры республики. В следующем году предстоит большая подготовительная бумажная работа. На проектно-сметную документацию по­требуются немалые средства и время. 
В течение месяца в Сибае будут изучать ситуацию проектировщики отдела регулирования госзаказа, строитель­ства, развития материально-техниче­ской базы г. Уфы. Реконструкцию здания включат в РАИП. Думаю, всем - и зрителям, и сотрудникам стоит проявить терпение, чтобы через два-три года получить современное, отвечающее всем требованиям здание. Это будет многофункциональный центр с концертными площадками, выставочным залом, кафе, мощным световым и музыкальным оборудованием. Исторический фасад с колоннами останется прежним. Имея зрительный зал на 700 мест, мы сможем приглашать столичных звезд. 
Приятно, что коллектив филармонии в городе и республике все поддер­живают, интересуются, предлагают помощь. Наши концерты проходят на площадках драмтеатра им. А. Мубарякова, театра «Сулпан». Впереди - новогодние утренники, и мы готовы выступать с интересными программами для детей. 
Артисты активно гастролируют, в планах поездка в Ханты-Мансийск. Мы не можем постоянно оглядываться на трагическое происшествие, связанное с пожаром, нам надо двигаться вперед, радовать зрителей яркими выступлениями. Так что все у нас будет хорошо. 
С наступающим Новым годом!
Мои статьи | Просмотров: 255 | Добавил: Администратор | Дата: 02.02.2016 | Комментарии (0)

1-10 11-20 21-24